Uşağın qulağı ağrıyır: səbəbi nədir və nə etməli?

Uşaqlarda qulaq ağrısının ən çox rast gəlinən səbəbi orta qulaq iltihabıdır (otit). Amma Uzm. Dr. Nərmin Quluzadənin vurğuladığı kimi, hər qulaq ağrısı orta qulaq iltihabı demək deyil. Həkimə qədər uşağın ağrısını yaşına uyğun ağrıkəsici ilə yüngülləşdirmək olar. Səbəbi isə pediatr müayinədə, qulağa baxaraq müəyyən edir. Ən vacibi: hər qulaq ağrısında antibiotik lazım olmur.

Orta qulaq iltihabı niyə uşaqlarda tez-tez olur?

Orta qulaq burun-udlaqla nazik bir kanal — Evstaxi borusu ilə birləşir. Uşaqlarda bu boru böyüklərə nisbətən qısa və daha üfüqi yerləşir. Ona görə soyuqdəymə zamanı selik və mikroblar orta qulağa asanlıqla keçir, orada maye toplanır və iltihab başlayır.

Orta qulaq iltihabı çox vaxt soyuqdəymədən bir neçə gün sonra başlayır. Əsas əlamətləri:

• qulaqda ağrı, xüsusən uzananda və gecə;
• qızdırma, narahatlıq, səbəbsiz ağlama;
• yuxunun pozulması, iştahsızlıq, körpədə əmməkdən imtina;
• eşitmənin müvəqqəti azalması.

Qulaq ağrısının digər səbəbləri

Dr. Quluzadə qulaq ağrısına səbəb ola biləcək digər halları da sadalayır:

• Kəskin xarici qulaq iltihabı (otitis externa) — qulaq kanalının iltihabı. Çox vaxt dənizdə və ya hovuzda üzdükdən sonra yaranır; qulaq seyvanına toxunduqda ağrı artır.
• Diş problemləri — diş çürüyü və ya diş əti iltihabında ağrı qulağa ötürülə bilər.
• Qulaq kiri tıxacı (serumen) — kir kanalı tıxadıqda doluluq hissi, eşitmənin azalması və ağrı yaranır.
• Qulaq pərdəsinin zədələnməsi (timpan perforasiyası) — iti əşya, zərbə və ya güclü iltihab nəticəsində.
• Qulaqda yad cisim — kiçik uşaqlar qulağa muncuq, dən və ya oyuncaq hissəsi sala bilər.
• Nadir hallarda mastoidit — qulaq arxasındakı sümüyün iltihabı. Ciddi vəziyyətdir və təcili müalicə tələb edir.

Səbəb fərqli olduqda müalicə də fərqli olur. Buna görə qulağa mütləq həkim baxmalıdır.

Həkimə qədər evdə nə etmək olar?

Dr. Quluzadə tövsiyə edir ki, həkimə müraciət edənə qədər ilkin ağrıkəsici kimi parasetamol və ya ibuprofen tərkibli preparatlardan istifadə edə bilərsiniz. Bununla bağlı bir neçə vacib qayda var:

• ibuprofen 6 aydan kiçik körpələrə verilmir;
• dozanı uşağın çəkisinə görə pediatrınızla dəqiqləşdirin, dərmanı özbaşına artırmayın;
• 3 aydan kiçik körpəyə heç bir dərmanı həkim məsləhəti olmadan verməyin;
• qulağa yağ, isti su, bitki mənşəli damcı və ya başqa maddə tökməyin — qulaq pərdəsi zədələnibsə, bu, iltihabı ağırlaşdıra bilər;
• qulaq kanalını qulaq çubuqları ilə təmizləməyə çalışmayın — kir daha dərinə itələnə bilər.

Hər qulaq ağrısında antibiotik lazımdırmı?

Xeyr. Dr. Quluzadə bunu xüsusi vurğulayır: hər qulaq ağrısında antibiotik istifadə olunmur. Bunun bir neçə səbəbi var:

• ağrının səbəbi kir tıxacı, xarici qulaq iltihabı və ya diş ola bilər — bu hallarda müalicə tamam fərqlidir;
• orta qulaq iltihabının bir hissəsi öz-özünə keçir;
• lazımsız antibiotik ishal, allergik reaksiya kimi yan təsirlər və bakteriyaların dərmana davamlılığı riskini yaradır.

Müayinədən sonra pediatr uşağın yaşını, ağrının şiddətini, qızdırmanı, bir və ya iki qulağın zədələnməsini nəzərə alaraq qərar verir. Bəzi hallarda ağrıkəsici ilə 2–3 gün müşahidə kifayət edir, bəzən isə antibiotik dərhal başlanılır. Antibiotik təyin olunubsa, onu həkimin dediyi müddətdə davam etdirin.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

Qulaq iltihabının qarşısını necə almaq olar?

• uşağı siqaret tüstüsündən qoruyun — tüstü orta qulaq iltihabı riskini artırır;
• körpəni uzanmış vəziyyətdə butulka ilə qidalandırmayın;
• mümkün olduqca ana südü ilə qidalandırın — o, körpəni infeksiyalardan qoruyur;
• peyvənd təqviminə əməl edin — pnevmokok və qrip peyvəndləri qulaq iltihabına səbəb olan infeksiyalardan qorunmağa kömək edir (peyvəndlər niyə vacibdir);
• əlləri müntəzəm yuyun, xəstə uşağı tam sağalana qədər evdə saxlayın.

Uşağınızın qulaq ağrısı tez-tez təkrarlanırsa və ya qızdırma ilə müşayiət olunursa, pediatr müayinəsinə yazıla bilərsiniz.

Unutmayın: hər qulaq ağrısında antibiotik istifadə olunmur! Mütləq pediatrınızla məsləhətləşin.