Öskürək, tənəffüs yolu və qulaq infeksiyaları

Öskürək valideynləri ən çox narahat edən şikayətlərdən biridir. Halbuki Uzm. Dr. Nərmin Quluzadənin sözləri ilə, öskürək xəstəlik deyil, bədənimizin qoruyucu qalxanıdır: tənəffüs yollarındakı seliyi, bəlğəmi, tozu və mikroorqanizmləri xaric etmək üçün orqanizmin müdafiə refleksidir. Buna görə əsas məqsəd öskürəyi dərhal kəsmək deyil, onun arxasında dayanan səbəbi tapmaqdır.

Öskürəyin müddəti çox şey deyir

• 2 həftəyə qədər — kəskin öskürək. Çox vaxt virus mənşəli soyuqdəymə ilə bağlıdır.
• 2–4 həftə — uzanmış öskürək. Səbəbin daha diqqətlə araşdırılmasını tələb edir.
• 4 həftədən çox — xroniki öskürək. Astma, allergiya, reflyuks və ya digər səbəblər axtarılır.

Yemək zamanı və ya yeməkdən dərhal sonra başlayan öskürək mədə-bağırsaq sistemi, məsələn, reflyuks ilə bağlı ola bilər. Passiv siqaret tüstüsü — hətta “balkonda çəkilən” siqaretin paltara və saça hopan qalıqları — tez-tez tənəffüs yolu infeksiyalarına, xroniki öskürəyə və astmanın kəskinləşməsinə səbəb olur. 4 yaşdan kiçik uşaqlara öskürək siropları tövsiyə edilmir.

Pnevmoniya həmişə “klassik” görünmür

Pnevmoniya (sətəlcəm) adətən qızdırma, öskürək və sürətli nəfəslə özünü göstərir. Lakin həmişə belə olmur. Dr. Quluzadənin klinik təcrübəsində 5 yaşlı bir uşaq klinikaya yalnız qarın ağrısı şikayəti ilə gətirilib, müayinə zamanı isə ağciyərində pnevmoniya aşkarlanıb. Ağciyərin aşağı paylarındakı iltihab sinirləri qıcıqlandıraraq ağrını qarın nahiyəsinə ötürə bilər.

Bu səbəbdən müayinə hər dəfə tam aparılır: ağciyərlər dinlənilir, nəfəs sayı və tənəffüs işi qiymətləndirilir, lazım olduqda əlavə müayinələr təyin edilir. Erkən diaqnoz fəsadların qarşısını alır.

Bronxial astmalı uşağın izlənməsi

Astmalı uşaqlar üçün müntəzəm nəzarət şikayətsiz dövrdə də vacibdir. Qəbulda kəskinləşmələrin tezliyi, gecə öskürəyi, fiziki aktivliyə dözümlülük, inhalyatordan düzgün istifadə və kəskinləşməyə səbəb olan amillər — soyuqdəymə, toz, tüstü — nəzərdən keçirilir. Valideynə kəskinləşmə zamanı nə edəcəyi aydın izah olunur.

Astmalı uşaqda sedasiya altında stomatoloji müalicə və ya digər prosedur planlanırsa, əvvəlcədən prosedurdan əvvəl qiymətləndirmə aparılması prosedur zamanı riskləri azaltmağa kömək edir.

Qulaq ağrısı: hər ağrı orta qulaq iltihabı deyil

Uşaqlarda qulaq ağrısının ən çox rast gəlinən səbəbi orta qulaq iltihabıdır. Lakin xarici qulaq iltihabı, diş problemləri, qulaq kiri tıxacı, qulaq pərdəsinin zədələnməsi, qulaqda yad cisim və nadir hallarda mastoidit də ağrı verə bilər.

Həkimə qədər ilkin ağrıkəsici kimi parasetamol və ya ibuprofen tərkibli preparat verilə bilər. Nəzərə alın: ibuprofen 6 aydan kiçik körpələrə verilmir, dərmanın dozası isə uşağın çəkisinə görə həkimlə müəyyən edilməlidir.

Antibiotik — yalnız lazım olduqda

Uşaqlarda tənəffüs yolu infeksiyalarının çoxunu viruslar törədir, antibiotiklər isə viruslara təsir etmir. Lazımsız antibiotik bakteriyaların dərmana davamlılığına (rezistentliyə) və yan təsirlərə səbəb olur. Buna görə Dr. Quluzadə hər qərarın səbəbini valideynə izah edir: hər qulaq ağrısında və hər qızdırmada antibiotik istifadə olunmur. Müalicə evdə riskli olduqda isə inhalyasiya və ya sistemik müalicə gündüz stasionarında tibbi heyətin nəzarəti ilə aparıla bilər.